Dostępność architektoniczna - projektowanie inkluzywne

Projektowanie dostępne z Saint-Gobain

Dostępność architektoniczna z Saint-Gobain

Dla kogo jest dostępność architektoniczna?

W Saint-Gobain wierzymy, że projektowanie dostępne i inkluzywne jest fundamentem nowoczesnej architektury. Dane UE, według których aż 24% osób powyżej 16. roku życia doświadcza ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu, jasno pokazują, że budynki muszą przestać być projektowane dla „przeciętnego użytkownika”, bo taki użytkownik nie istnieje. Dlatego naszym celem jest wspieranie architektów i inwestorów w myśleniu o dostępności jako o naturalnym, nierozerwalnym etapie procesu projektowego – czymś tak oczywistym, jak obecność energii elektrycznej w obiekcie.

Dostępność nie dotyczy wyłącznie osób z niepełnosprawnościami. Obejmuje dzieci, seniorów, rodziców z wózkami, osoby z czasowymi ograniczeniami czy użytkowników funkcjonujących w trudnych warunkach sensorycznych. Każdy z nas w pewnym momencie życia doświadcza ograniczeń, dlatego inkluzywne projektowanie jest projektowaniem dla wszystkich. 

Jako dostawca kompletnych rozwiązań materiałowych i systemowych Saint-Gobain dostarcza technologie służące komfortowi akustycznemu, termicznemu, bezpieczeństwu, elastycznej aranżacji oraz intuicyjnej, czytelnej przestrzeni – elementów kluczowych w budynkach użyteczności publicznej.
 

Saint-Gobain-Projektowanie-inkluzywne-Wrocław-2025 (14)

Bariery architektoniczne i jak ich unikać - konferencja

Konferencja i warsztaty „Projektowanie inkluzywne i dostępność architektoniczna w nowoprojektowanych i modernizowanych obiektach użyteczności publicznej” zorganizowane przez Saint-Gobain Solutions wraz z Fundacją Polska Bez Barier pokazały, że najlepsze efekty osiąga się, łącząc wiedzę projektantów z doświadczeniami użytkowników i organizacji zajmujących się dostępnością.

Spotkanie otworzyli Michal Ciesielski – Dyrektor Marki, Komunikacji i Cyfryzacji Saint-Gobain w Polsce i Ukrainie, Monika Rezulak – Dyrektor Sprzedaży Projektowej Saint-Gobain Solutions i Piotr Wereski – Kierownik Rozwoju Systemów Prefab. 

Pierwszy dzień upłynął pod znakiem praktyki i empatii. Uczestnicy wzięli udział w warsztatach empatyzujących organizowanych przez Fundacja Polska Bez Barier, które pozwoliły doświadczyć, z jakimi barierami mierzą się osoby z niepełnosprawnościami. 

Rozmawialiśmy o aspektach prawnych projektowania uniwersalnego i zastanawialiśmy się, jak w praktyce tworzyć przestrzenie dostępne dla wszystkich.

Saint-Gobain-Projektowanie-inkluzywne-Wrocław-2025 (5)

Drugi dzień był czasem eksperckich wystąpień. Monika Palczewska, Inżynier wsparcia architektonicznego z Saint-Gobain Construction Products omówiła rozwiązania i wsparcie, jakie Saint-Gobain oferuje dla architektów w projektowaniu dostępnym, z kolei Mikołaj Jarosz, Concept Developer Saint-Gobain Ecophon zaprezentował badania m.in. dotyczące akustyki. 

W dalszej części wystąpił dr inż. arch. Piotr Springer, Z-ca Dyrektora Instytutu Architektury i Ochrony Dziedzictwa Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej z inspirującą prezentacją o roli architektury i projektanta. Prof. dr hab. n. med. Marek Jóźwiak, konsultant krajowy w dziedzinie rehabilitacji medycznej, który osobiście nie mógł wziąć udziału w wydarzeniu, specjalnie dla nas nagrał film, w którym opowiedział o najnowocześniejszym Centrum Rehabilitacji dla Dzieci w Europie. Wystąpienie to uzupełnił Wojciech Drąg, CEO Medical Design Studio, mówiąc o „Nowych kierunkach projektowania przestrzeni leczącej”.

Praktyczne ćwiczenia – od poruszania się na wózku po korzystanie z budynku „na ślepo” – unaoczniły uczestnikom, jak wiele barier pozostaje niewidocznych bez osobistego doświadczenia. Dopiero w takich warunkach w pełni rozumie się sens przepisów i kierunek, w jakim powinna zmierzać architektura dostępna.

Na zakończenie odbyła się debata moderowana przez Henryka Kwapisza, Dyrektora Relacji Instytucjonalnych Saint-Gobain Polska, w której udział wzięli dr inż. arch. Piotr Springer, Agnieszka Maszkowska oraz arch. Dorota Sibińska, współzałozycielka pracowni xystudio, która m.in. zwróciła uwagę na problem niedostosowania placówek edukacyjnych dla dzieci z niepełnosprawnościami.

Relacja z konferencji | ZOBACZ FILM

W naszej relacji z wydarzenia znajdziecie wypowiedzi specjalistów, którzy podkreślają, jak ważne jest doświadczanie barier „na własnej skórze”. Oto tematyka wypowiedzi uczestników konferencji „Projektowanie inkluzywne i dostępność architektoniczna w nowoprojektowanych i modernizowanych obiektach użyteczności publicznej”:

Dostępność architektoniczna / Budynki przyszłości | Monika Rezulak | Dyrektor Sprzedaży Projektowej Saint-Gobain Solutions
Projektowanie inkluzywne | Maciej Augustyniak | Fundacja Polska Bez Barier
O projektowaniu dostępnym | Monika Palczewska | Inżynier Doradztwa Architektonicznego Saint-Gobain Construction Products Polska
Misja Saint-Gobain | Michał Ciesielski | Dyrektor Marki, Komunikacji i Cyfryzacji Saint-Gobain w Polsce i Ukrainie
Wnioski pokonferencyjne | Agnieszka Maszkowska | Prezeska Fundacji SocLab
O edukacji na rzecz inkluzywności | Dorota Sibińska | Pracownia Architektoniczna XY Studio
Doświadczenie niepełnosprawności | Ewelina Janiszewska | Pracownia architektoniczna Revel Studio
O barierach i trzecim wymiarze dostępności architektonicznej | Jarosław Ostrowski | Pracownia Architektoniczna Ostrowscy Architekci

Maciej Augustyniak, Fundacja Bez Barier | WYPOWIEDŹ

Inkluzywność w budownictwie nie powinna być dodatkiem ani „opcją specjalną”. Powinna być punktem wyjścia do każdego projektu. Jak mówi Maciej Augustyniak z Fundacja Polska Bez Barier : „Tak jak nie zastanawiamy się, czy na koncercie powinien być prąd, tak nie powinniśmy się zastanawiać, czy dany projekt, dana instytucja ma być dostępna - tylko traktować to jako coś oczywistego.”

Dostępność architektoniczną kojarzymy głównie z pokonywaniem barier, z jakimi na co dzień mierzą się osoby z różnymi potrzebami, m.in. poruszające się na wózkach czy z ograniczeniami widzenia. Ale inkluzywność to pojęcie dużo szersze. Dotyczy także osób starszych, rodziców z dziećmi czy osób z różnymi wrażliwościami sensorycznymi. To doświadczenie jasno pokazało, że projektowanie dostępne to projektowanie lepsze dla wszystkich 

Dostępność w projektowaniu - poradnik Saint-Gobain

Publikacja „Dostępność w projektowaniu” przygotowana przez Saint-Gobain wraz z Fundacją Polska Bez Barier ma na celu kompleksowe wsparcie projektantów w tworzeniu przestrzeni dostępnych dla wszystkich użytkowników. 

Oparta na aktualnym Prawie Budowlanym i Ustawie o zapewnieniu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami, broszura łączy wytyczne projektowe, dane techniczne, rysunki oraz zestawienia produktowe. Jej interaktywna forma pozwala na szybkie pobieranie aktualnych materiałów, co ułatwia proces projektowy i zapewnia zgodność z obowiązującymi normami oraz certyfikacjami dostępności. 

Poradnik omawia kluczowe bariery w przestrzeni publicznej: trudności w poruszaniu się, percepcji, słuchu czy wzroku. Uwzględnia różnorodność odbiorców – od osób z niepełnosprawnościami, przez seniorów, rodziców z dziećmi, po osoby z czasowymi ograniczeniami. Celem wydawnictwa jest eliminacja barier i zapewnienie równego, intuicyjnego oraz bezpiecznego korzystania z budynków.

 

Dostępność w projektowaniu - poradnik Saint-Gobain okladka

Cały katalog, jak i przedstawione detale zostały zweryfikowane przez Fundację Polska Bez Barier. Wprowadzone rozwiązania są więc zgodne z wytycznymi standardów dostępności, a stosowanie ich daje możliwość uzyskania Certyfikatu Dostępności.

Opisuje standardy dostępności w Polsce, programy dofinansowań oraz wymagania certyfikacyjne (BREEAM, WELL, Zielony DOM). Szczegółowo przedstawia rozwiązania takie jak miejsca parkingowe dla OzN (osób z niepełnosprawnością), oznaczenia przegród szklanych, kontrasty w skali LRV, pętle indukcyjne czy akustykę pomieszczeń. 

Wkład w powstanie naszego poradnika miały marki Saint-Gobain Glass, Isover, Rigips, Weber, Maris, Ecophon i Glassolutions.

Dostępność w projektowaniu - poradnik Saint-Gobain wizual