Action Paper: 6 globalnych obszarów transformacji i sposoby działania xy

Dokument Action Paper 2025 opublikowany przez Sustainable Construction Observatory (Obserwatorium Zrównoważonego Budownictwa) opisuje sześć kluczowych obszarów transformacyjnych, które mają przyspieszyć rozwój zrównoważonego budownictwa na świecie. Dokument powstał w wyniku współpracy międzynarodowych ekspertów i liderów oraz zawiera 13 priorytetowych działań mających wspierać systemową zmianę w całym łańcuchu wartości branży budowlanej.

Action Paper ma służyć jako ramy do refleksji i katalizator działania. Odpowiada na pilną potrzebę skalowania zrównoważonego budownictwa poprzez zmobilizowanie wszystkich interesariuszy w sektorze budowlanym.

1. Udostępnienie wspólnych i kompleksowych ram definicji zrównoważonego budownictwa

Koncepcja „zrównoważonego budownictwa” rozprzestrzenia się obecnie w debacie publicznej, strategiach rozwoju, ramach regulacyjnych i projektach. Barometr Zrównoważonego Budownictwa 2025* ujawnia rosnącą świadomość tej koncepcji — 67% interesariuszy na całym świecie deklaruje znajomość tego pojęcia, co stanowi wzrost o 6 punktów procentowych w porównaniu z wynikami z 2024 r. Jednak nie widać konsensusu co do jego faktycznego znaczenia. Dla sektora, który musi stawić czoła głównym wyzwaniom środowiskowym, społecznym i gospodarczym naszego stulecia, brak wspólnego języka stanowi przeszkodę strukturalną. Aby przyspieszyć transformację, musimy wyjść poza fragmentaryczne interpretacje i odzyskać holistyczną, praktyczną definicję: taką, która jest zgodna globalnie, dostosowuje się lokalnie i równoważy efektywność środowiskową ze sprawiedliwością społeczną i opłacalnością ekonomiczną.

2. Wzmocnienie współpracy między interesariuszami

Przejście na zrównoważone budownictwo to nie tylko jedno z najpilniejszych wyzwań stojących przed środowiskiem zabudowanym. Należy ono również do najbardziej złożonych. Jeśli jednak cały łańcuch wartości zjednoczy się wokół wspólnych celów, zrównoważone budownictwo ma siłę napędzającą głębokie zmiany gospodarcze, środowiskowe i społeczne. Jednak łańcuch wartości w budownictwie pozostaje rozdrobniony, co komplikuje wysiłki na rzecz zapewnienia sprawiedliwej i zrównoważonej transformacji. Rozwój zrównoważonego budownictwa wymaga skoordynowanej współpracy w szerokim i zróżnicowanym ekosystemie interesariuszy. Taka spójność jest kluczowa nie tylko dla skutecznego wdrożenia, ale także dla szerszego uznania roli sektora w rozwiązywaniu problemów klimatycznych i społecznych.

3. Pełna integracja adaptacji i odporności w podejściu do zrównoważonego budownictwa

Przejście na zrównoważone budownictwo często koncentruje się niemal wyłącznie na efektywności środowiskowej – efektywności energetycznej, redukcji emisji dwutlenku węgla, pozyskiwaniu materiałów – pomijając jednocześnie kluczowy wymiar: adaptację i odporność, które odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu zdrowia i dobrobytu społeczności. Rzeczywiście, w świecie coraz bardziej kształtowanym przez zmiany klimatu, niestabilność gospodarczą i fragmentację społeczną, zdolność środowiska zabudowanego do przetrwania wstrząsów, adaptacji do zmian i wspierania społeczności w czasie nie jest już kwestią wyboru. Lepsze zintegrowanie adaptacji i odporności ze zrównoważonym budownictwem wymaga dziś innego podejścia.

4. Opracowanie ustrukturyzowanych podejść dostosowanych do potrzeb gospodarek wschodzących

Rynki i gospodarki wschodzące są w czołówce światowej transformacji urbanistycznej i demograficznej. Według Departamentu Spraw Gospodarczych i Społecznych ONZ (UNDESA) do 2050 roku miasta przyjmą 2,5 miliarda dodatkowych mieszkańców. Ten wzrost będzie w dużej mierze skoncentrowany w kilku krajach, głównie w gospodarkach wschodzących. Oczekuje się, że same Indie przybędą 416 milionów mieszkańców miast, a następnie Nigeria (189 milionów). Do 2028 roku Nowe Delhi może stać się najludniejszym miastem na świecie. Jednak ustrukturyzowane, specyficzne dla danego kontekstu podejścia do zrównoważonego budownictwa wciąż wymagają opracowania. Uczestnicy konsultacji online** dotyczących niniejszego Dokumentu Działania podkreślili, że choć zrównoważone budownictwo w gospodarkach wschodzących boryka się ze znacznymi ograniczeniami, oferuje ono również ogromny potencjał.

5. Wykazanie opłacalności ekonomicznej zrównoważonego budownictwa

Ponad 1 na 3. Taki odsetek interesariuszy na całym świecie uważa, że ​​zwiększenie konkurencyjności zrównoważonych materiałów, produktów i rozwiązań jest najważniejszym działaniem, które należy wdrożyć, aby przyspieszyć rozwój zrównoważonego budownictwa, zgodnie z danymi z Barometru Zrównoważonego Budownictwa 2025*. Wskaźnik ten pokazuje, że pomimo rosnącej dynamiki, zrównoważone budownictwo nadal jest powszechnie postrzegane jako złożone, droższe i trudne do skalowania. To przekonanie, często zakorzenione w krótkoterminowym budżetowaniu, a nie długoterminowej wizji, nadal hamuje inwestycje, innowacje i wdrażanie.

6. Zmiana postrzegania zrównoważonego budownictwa: od zgodności do atrakcyjności

Zrównoważone budownictwo stoi dziś na rozdrożu. Choć powszechnie uznaje się je za konieczne, wciąż zbyt często postrzega się je jako ograniczenie – obciążenie regulacyjne, kosztowe lub techniczne. To przekonanie, podkreślone przez uczestników konsultacji online** przeprowadzonych na potrzeby niniejszego Dokumentu Działania, nadal spowalnia jego wdrażanie i przedstawia je jako coś, co trzeba znosić, a nie coś, co należy zaakceptować. Co by było, gdybyśmy zmienili sposób, w jaki komunikujemy się na temat zrównoważonego budownictwa? Co by było, gdybyśmy, poza rozwiązaniami technicznymi i prostymi środkami, podzielili się historią tego, co naprawdę ważne: jak może ono zmieniać życie, społeczności i miasta, jak zapewnia komfort, dobre samopoczucie i redukcję ryzyka?